Prije 140 godina dr. Abdullah Hammerschmidt osnovao je organizaciju Crveni polumjesec

Austrijski
muslimani su 11. juna 2008. godine održali komemoracionu manifestaciju
povodom 140. godišnjice postojanja Crvenog polumjeseca, organizacije
koju je osnovao dr. Abdullah Karl Eduard Hammerschmidt. Organizator je
bio Galib Stanfel, zajedno s islamskom zajednicom Austrije (Islamische
Glaubensgemeinschaft in Österreich (IGGiÖ)), Crvenim križem, turskom
ambasadom i humanitarnom organizacijom Carima. Pokrovitelj
manifestacije je bio grad Beč, decernat za kulturu i nauku. Motivacija
je bila ukazati na muslimanske tragove u austrijskoj historiji kao i
„isticanje historijski poznatih ličnosti muslimansko-austrijskog
identiteta“, kako je navela Carla Amina Baghajati ispred IGGiÖ. Nakon
što je nedavno jedan trg u Beču dobio ime Muhammeda Asada, islamska
stručna škola za socijalno obrazovanje će u svom nazivu nositi i
Hammerschmidtovo ime.

Doprinos nauci

Karl Eduard
Hammerschmidt rođen je 12. 6.1801. u Beču. Prvo je studirao pravo, da
bi se prebacio na medicinsko-hirurške nauke koje nije do kraja završio.
Hammerschmidt  je vjerovatno upisao pravo zato što su se tada veoma
teško mogla zaraditi sredstva za život sa studijem prirodnih nauka.
Zanimale su ga razne prirodno-naučne oblasti i kao priznanje njegovih
dostignuća, 1833. godine je primljen u akademiju cara Leopolda za
naučnike prirodoslovnih nauka u Bonnu. On je jedan od pionira narkoze
eterom i zajedno sa zubarom dr. Weigerom između 1847. i 1849. godine
uradio je brojne zahvate prilikom operacija na zubima. U julu 1847.
godine objavio je obimnu statistiku u kojoj je naveo više od 1.500
primjera narkoze i eksperimenata s njom. Pripisuju mu se mnoge zasluge
vezane za rano istraživanje i promoviranje narkoze eterom, među kojima
je i jedna studija o podjeli anesteziologije, uvođenje protokola za
vrijeme operacija koji je imao za cilj i statističko obuhvatanje
podataka, kao i spoznaja da je čulo sluha kod pacijenta i dugo nakon
narkoze veoma aktivno i da se kao prvo povrati kad se pacijent probudi
iz narkoze. Narkoza kao takva je otkrivena tek 1846. godine. Dr.
Hammerschmidt je bio prvi koji je istraživao narkozu u Austro-Ugarskoj,
a jedan od prvih koji ju je proveo u praksu u Evropi. Sa svojim
eksperimentima i spoznajama doprinio je da se u praksi koristi narkoza
eterom nasuprot do tada korištene narkoze hloroformom koja je nosila
mnogo veći rizik za pacijenta.

Njegovo interesovanje za
prirodne nauke nije se ograničilo samo na medicinu nego je obuhvatalo i
zoologiju, geologiju i mineralogiju. Tada nauke nisu bile
izdiferencirane kao danas, te su naučnici eksperimentisali na mnogim
poljima. Dvije publikacije iz godina 1847. i 1848., naprimjer, imaju za
temu „Sprečavanje negativnih mutacija prilikom opita nad životinjama“.
Hammerschmidt je u Beču živio kao ugledni entomolog (stručnjak za
insekte) i od 1835. godine je bio izdavač agrikulturnih novina
„Landwirtschaftliche Zeitung“. Njegovi politički stavovi su utjecali na
to da je od 1848. godine morao promijeniti mirni život naučnika koji je
do tada vodio.

Bijeg u Istanbul

Četrdesetih godina
19. stoljeća došlo je do konflikata s uredom za cenzuru. Tako je
Hammerschmidt 1846. godine u svojim novinama kritikovao postavljanje
spomenika caru Franji. Godinu kasnije se čak usudio kritikovati rad
ureda za cenzuru. Konflikt s uredom je trajao nekoliko godina, ali
Hammerschmidt je imao dobru zaleđinu, možda i iz razloga jer je radio
za razne plemiće. U jednom članku o Hammerschmidtu prof. W. List s
univerzitetske klinike u Gracu pretpostavlja da se kod Hammerschmidta
„nakupilo dosta frustracija zbog političkog sistema, zbog ograničene
slobode mišljenja“ pa se 1848. godine odlučio staviti na stranu
revolucionara. Godine 1849. zbog učešća u oktobarskim neredima 1848.
godine osuđen je na 12 godina zatvora.

U vrijeme gušenja
ustanka Hammerschmidt se nalazio u Mađarskoj odakle je 1849. godine
pobjegao u Istanbul, gdje je na početku radio u bolnici Gülhane.
Habsburška monarhija je zahtjevala izručenje svih političkih osuđenika
kojima je Osmansko carstvo pružilo utočište, što su Osmanlije odbile.
Izbjeglice su trebale biti internirane u jednom logoru u Halepu u
današnjoj Siriji. Austrijska ambasada je već 1950. saznala da se
Hammerschmidt nije nalazio u Halepu, nego u Damasku gdje je radio u
jednoj bolnici. Za vrijeme rata na Krimu Hammerschmidt je službovao u
osmanskoj vojsci, a Austrija je već izgubila interesovanje za njega.
Kasnije je na Medicinskom fakultetu u Istanbulu predavao predmete
geologiju, mineralogiju i zoologiju, te je osnovao jedan
prirodno-historijski muzej pri univerzitetu. Pored zooloških i
geoloških udžbenika na turskom jeziku on je doprinio boljem
razumijevanju bosforske regije u pogledu flore, faune i geologije.

Osnivanje Crvenog polumjeseca

Kad
su se 1860-ih godina počeli održavati međunarodni pregovori o osnivanju
Crvenog križa, odnosno Crvenog polumjeseca, Hammerschmidt je bio
predstavnik turske delegacije jer je 1864. od strane međunarodnog
Crvenog križa iz Ženeve dobio povjerenje da osnuje sličnu organizaciju
u Turskoj. Zbog toga se on smatra osnivačem Crvenog polumjeseca. Turska
pošta mu je 1968. godine posvetila jednu markicu povodom 100-godišnjice
osnivanja Crvenog polumjeseca. 1860-ih godina njegov ugled je porastao
jer je njegova kolekcija insekata bila izložena na Svjetskoj izložbi u
Parizu 1867. godine i dobila je zlatnu medalju. U međuvremenu je Karl
Hammerschmidt primio islam i uzeo je ime Abdullah Bey. Kad je tačno
uslijedila konverzija, nije zabilježeno. Na kraju mu je i
Austro-Ugarska priznala zasluge, te je 1869. godine dobio zlatnu
medalju za nauku i uručena mu je medalja Franje Josifa. 1873. godine je
posjetio Beč, ali ovaj put kao turski izaslanik za vrijeme bečke
Svjetske izložbe.

Abdullah Bey Hammerschmidt umro je 30.9.1874 u Istanbulu nakon povratka s jedne geološke ekspedicije iz Anadolije.

Izvor: Islamische Zeitung julsko izdanje

Leave a Reply

*

captcha *